Het lezen van het kalksteenbos van Cuc Phuong van vloer tot bladerdak

Waar je op let tijdens een wandeling in Cuc Phuong, van stammen met plankwortels en houtige lianen tot een dode reus die nog overeind staat, en waarom de labels bij de oude bomen elkaar niet altijd bevestigen.

bos in nationaal park Cuc Phuong

Het korte antwoord

Lees Cuc Phuong van de grond naar boven. Begin bij de rots en de ogenschijnlijk dunne bodem, dan de muurachtige plankwortels van oude bomen, dan de lianen die door de etages klimmen en ten slotte de openingen in het bladerdak erboven. Het bos van het park wordt beschreven als meerlagig, met reuzen van ongeveer 45 meter langs de bekende paden, en de beroemdste boom is dood maar staat nog overeind. Trek er rustig de tijd voor uit, blijf op het pad en verwacht strooisel en schaduw in plaats van panorama’s. Dit is een bos voor wie goed kijkt.

Begin met je voeten

Wie panorama’s zoekt, kan door Cuc Phuong lopen met het gevoel dat er niets is gebeurd. Het uitzicht ligt onder en om je heen, dus begin laag. Volgens Wikipedia ligt het park tussen karstbergen en -dalen op ongeveer 150 tot 656 meter hoogte, al noemt een Vietnamees persbericht 648 voor de bekendste top, dus neem het hoogste getal niet te letterlijk. Hier en daar komt de kalksteen aan de oppervlakte. Bao Quoc te meldt vanuit het park dat veel grote bomen op kalksteen wortels van enkele meters breed hebben, anders dan bomen die in diepere grond wortelen.

Stop bij de eerste blootliggende wortel en volg die met je ogen. Waar gaat hij heen, en waar houdt hij zich aan vast? Die ene vraag levert meer op dan een soortenlijst.

Waarom stammen muren vormen

Vietnamese schrijvers grijpen steeds naar hetzelfde beeld. Een verslag van VTC News vergelijkt de plankwortels van de oude sấu-boom, ongeveer 45 meter hoog, met een lange verdedigingsmuur, en Dai Doan Ket zegt hetzelfde over chò xanh, đăng en sấu. Botanici noemen die brede uitlopers “plankwortels” (buttresses); ze komen doorgaans voor bij ondiep wortelende bomen op voedselarme tropische bodems. De voorgestelde verklaringen zijn praktisch: verankering, weerstand tegen de trekkracht van een ongelijke kruin en uitbreiding door de bovenlaag van de grond, waar de voedingsstoffen zitten. Die verklaringen staan ter discussie, dus zie ze als ideeën. Vergelijk een plankwortel aan de hellingafwaartse kant met een aan de bovenkant en kijk of de boom zich schrap lijkt te zetten.

VTC beschrijft een đăng aan de parkweg als 45 meter hoog en vijf meter breed; Tap chi Cong Thuong voegt daar oppervlakkige wortels van zo’n 20 meter aan toe. Deze maten komen uit persartikelen en verschillen onderling, dus gebruik ze als indicatie van de omvang.

In de middelste etage wordt gevochten

Wikipedia vat de structuur samen als een meerlagig bladerdak, waarbij sommige bomen hun bloemen direct op de stam dragen, een verschijnsel dat cauliflorie heet. Controleer de stammen daarop op ooghoogte. Voor deze gids is geen betrouwbare gepubliceerde telling van de etages van Cuc Phuong geraadpleegd, en populaire cijfers lopen uiteen, dus maak je niet druk om de nummering. Let liever op de concurrentie: lianen die naar het licht klimmen en jonge stammetjes die in de schaduw afwachten.

Dai Doan Ket beschrijft houtige lianen met een voet van ongeveer een halve meter breed die zo’n kilometer door het bos lopen, en Bao Quoc te tekent het verhaal van een gids op over bàm bàm-klimplanten die klimmen, vallen, wortelen en opnieuw klimmen. Datzelfde verslag van Dai Doan Ket noemt wurgvijgen, waarvan de zaden ontkiemen in een holte van een andere boom. Zie je een boom in een kooi van wortels, dan kijk je misschien naar een trage overname die nog gaande is.

Een beroemde boom met een onduidelijk label

De bekendste reus van het park laat zien waarom zorgvuldig lezen belangrijk is. Volgens de gids van Vietnam Airlines is de duizendjarige chò dood maar staat hij nog overeind, ongeveer 50 meter hoog en vijf meter breed, met aan de voet een waarschuwingsbord omdat er takken kunnen vallen. VnExpress noemt ongeveer 45 meter en merkt op dat een groot deel van de boom is vergaan. Ook over de soort lopen de bronnen uiteen: ze noemen chò xanh (Terminalia myriocarpa) of chò chỉ (Parashorea), en de duizend jaar is in alles wat hier is geraadpleegd een populair getal en geen gemeten leeftijd.

Zie dit als een nuttige les en niet als een tekortkoming. Respecteer het waarschuwingsbord, ga niet onder dode takken staan en lees ter plekke het eigen bordje van het park.

Loop langzaam genoeg om dit alles te zien

De gids van Vietnam Airlines waarschuwt voor drassige, glibberige stukken op de lus langs de chò-bomen en raadt aan ruwweg juli tot begin september te vermijden. Ook adviseert de gids op het pad en bij je groep te blijven; de route wordt omschreven als ongeveer zeven kilometer en twee tot drie uur. Plan je eigen stops binnen die tijd, of kies een kortere route. Vraag eerst bij het park na of het pad open is en of er gidsen beschikbaar zijn.

Neem een klein notitieboekje mee. Schets één plankwortel, één liaan en één stam met bloemen erop. Opmerken hangt minder af van hoe ver je loopt dan van hoe vaak je stilstaat.

Vragen van reizigers

Leeft de duizendjarige boom in Cuc Phuong nog?

Volgens de reisgids van Vietnam Airlines is hij dood maar staat hij nog overeind, met een waarschuwingsbord voor vallende takken. Let op de mededelingen ter plaatse en blijf uit de buurt van de voet waar borden daarom vragen.

Heb ik een gids nodig om deze dingen op te merken?

Niet voor plankwortels en lianen op een gemarkeerd pad, maar een gids kan soorten benoemen en het kan veiliger zijn in een groot bos. Vraag het park naar de huidige mogelijkheden.